Puber-emoties

Ouders van pubers zitten soms met de handen in het haar omdat ze niet begrijpen waarom hun kind, dat vroeger gezellig babbelend op de bank vertelde wat hij allemaal had meegemaakt, zich nu opeens terugtrekt op zijn kamer met de deur op slot. Het lijkt wel alsof het kind een metamorfose heeft ondergaan en in de knoop ligt met zijn ouders en met zichzelf.

Recent onderzoek van Eveline Crone toont aan dat het emotiegedeelte van de hersenen van adolescenten overactief is in situaties die gevoelens oproepen. Daarbij komt nog dat het gedeelte dat hier verstandig op moet reageren nog onderontwikkeld is. Verstand en emotie zijn dus met elkaar in disbalans.

De meest primaire emoties (boos, blij, bang en verdrietig) zijn bij mensen al snel ontwikkeld, omdat ze van levensbelang zijn. De emoties waar meer over nagedacht wordt, ontwikkelen zich in de loop van de tienerleeftijd, in gelijke tred met het logisch denkvermogen. Pubers hebben dus extreme emoties en zij leren in de loop van de jaren daar verstandiger mee om te gaan. Dit vergt ervaring en tijd. En het is fijn te weten dat dit een normaal proces is. Het betekent niet dat ouders daar geen grenzen aan kunnen stellen. Ouders zijn er juist om de verstandige en logische kant van emoties aan de puber mee te geven en hen te begeleiden in hun leerproces.

pubercoach en therapie Soesterberg en Doorwerth

Puberbrein

Even een stukje wetenschappelijke informatie om de puber en zijn gedrag beter te begrijpen. Eveline Crone heeft recent aan de Universiteit van Leiden een groot onderzoek gedaan naar de hersenen en het gedrag van pubers. Hieruit komt een aantal opmerkelijke feiten naar voren. Het meest opmerkelijke is dat het menselijke brein pas is volgroeid rond het 25e levensjaar. Dat is veel later dan wij altijd hebben gedacht.

Verder komt naar voren dat er bij pubers drie gebieden ontwikkelen die geen gelijke tred houden. We onderscheiden de lichamelijke ontwikkeling (hormonen en groei), de cognitieve ontwikkeling (het denkvermogen) en de sociaal-emotionele ontwikkeling (emoties, zelfvertrouwen en zelfinzicht).

‘Waarom volgen mensen cursussen voor hun werk, computer, fotografie, maar niet voor hun kind?’

De geslachtsrijping (hormonen) is veel eerder klaar dan bijvoorbeeld de sociaal-emotionele ontwikkeling of het denkvermogen. Hierdoor kan het voorkomen dat een jongen van 17 jaar er al heel stoer en mannelijk uitziet (en zich ook zo voelt), maar soms heel kinderlijk gedrag laat zien.

Ook de verschillende gebieden in de hersenen ontwikkelen zich niet synchroon. En dit verklaart waarom pubers moeite hebben met complexe vaardigheden zoals plannen, vooruitkijken en ordenen. (Daarom staan ze vaak te laat op, doen ze hun huiswerk op het laatste moment en vergeten ze de deur achter zich dicht te doen).

Hoe moet je hier als ouder nou mee omgaan? Pubers weten zo veel en doen zo bijdehand dat ouders denken dat ze de risico’s en gevaren van het leven wel kunnen inschatten. Niets is minder waar. Ze hebben de cortex (denkvermogen) van hun ouders hard nodig. Dat betekent dat je als ouders af en toe impopulaire maatregelen mag en moet nemen. Je moet regels stellen en zorgen dat je die handhaaft. Pubers vragen om duidelijke regels. Maar hoe doe je dit?